Ulazak Hrvatske u šengenski prostor donio je brojne pogodnosti vozačima koji putuju prema zemljama Evropske unije, jer su na mnogim pravcima nestale rampe, granične kontrole i višesatna čekanja. Istovremeno, pravila na vanjskim granicama Šengena, među kojima su i granični prijelazi prema Bosni i Hercegovini, postala su strožija.
Tokom ljetne sezone, praznika i vikenda, kada se na graničnim prijelazima formiraju duge kolone, mnogi vozači instinktivno biraju traku u kojoj je manje automobila. Međutim, izbor trake na granici ne zavisi od registarskih oznaka vozila, mjesta prebivališta niti procjene koja će se kolona brže kretati, već od putne isprave i statusa osoba koje se nalaze u vozilu.
Trake označene natpisom „EU, EEA, CH“ namijenjene su osobama koje imaju pravo slobodnog kretanja prema propisima Evropske unije. To su prije svega državljani Hrvatske i drugih članica Evropske unije, država Evropskog ekonomskog prostora – Islanda, Norveške i Lihtenštajna – te Švicarske.
Traku označenu natpisom „All Passports“, odnosno „Svi pasoši“, mogu koristiti svi putnici, uključujući i državljane Evropske unije. Za većinu državljana Bosne i Hercegovine koji putuju samo s pasošem BiH upravo je ova traka jedini ispravan izbor.
Postoje i određeni izuzeci. Traku „EU, EEA, CH“ mogu koristiti pojedini državljani trećih zemalja koji imaju pravo slobodnog kretanja po propisima Evropske unije, kao i državljani trećih zemalja koji putuju u društvu bliskog člana porodice koji je državljanin Hrvatske, Evropske unije, Evropskog ekonomskog prostora ili Švicarske. Ipak, za vozača koji nema takav status najjednostavnije pravilo glasi: s pasošem Bosne i Hercegovine treba se usmjeriti u traku „All Passports“.
Posebno je važno ne slijediti automobil ispred sebe samo zato što ima njemačke, austrijske ili hrvatske registarske oznake. U tom vozilu mogu se nalaziti državljani Evropske unije, dok osobe u automobilu iza njih možda nemaju pravo koristiti istu traku.
Hrvatsko Ministarstvo unutrašnjih poslova upozorilo je putnike da se označene saobraćajne trake na graničnim prijelazima moraju koristiti u skladu s propisima. Državljani trećih zemalja koji bez prava uđu u traku „EU, EEA, CH“ mogu biti kažnjeni zbog nepoštivanja postavljenih saobraćajnih znakova.
Pravna osnova za korištenje odvojenih traka nalazi se u članu 10. Zakonika o šengenskim granicama, dok hrvatski Zakon o sigurnosti prometa na cestama propisuje da su učesnici u saobraćaju dužni poštovati ograničenja, zabrane i obaveze izražene postavljenim saobraćajnim znakovima.
Za nepoštivanje znaka propisana je novčana kazna od 60 eura. Osim finansijskog troška, vozač može biti izdvojen iz kolone i upućen da se vrati u odgovarajuću traku, što u vrijeme velikih gužvi može značiti dodatne sate čekanja.
Dok se približavate graničnom prijelazu, potrebno je na vrijeme pripremiti dokumente, pratiti znakove iznad saobraćajnih traka i provjeriti kakve putne isprave imaju svi putnici u vozilu. Ako se putuje u više automobila, nije dovoljno da samo jedan vozač ima dokument države članice Evropske unije.
Strpljenje u dužoj koloni svakako je jeftinije od kazne i nepotrebne rasprave s graničnom policijom. Umjesto pokušaja da se kroz kraću traku uštedi nekoliko minuta, vozačima iz Bosne i Hercegovine savjetuje se da pažljivo prate signalizaciju i koriste traku koja odgovara njihovim dokumentima.
