Evropska unija suočava se sa alarmantnim rastom tržišta ilegalnih supstanci, čija se vrijednost procjenjuje na čak 31 milijardu eura. Prema podacima Agencije Evropske unije za droge, oko 29 miliona Evropljana godišnje koristi neku vrstu narkotika, dok je broj smrtnih slučajeva povezanih s predoziranjem dosegao brojku od 7.600 na godišnjem nivou.
Kao odgovor na ovu krizu, Evropsko vijeće je jednoglasno usvojilo novi okvir koji ima za cilj sistemsko razbijanje kriminalnih mreža. Plan predviđa strožiju kontrolu evropskih luka, koje su postale glavne tačke za krijumčarenje, te uvođenje zabrana na određene hemikalije koje se koriste u proizvodnji sintetičkih droga.
Evropa više nije samo tržište, već postaje i značajan centar proizvodnje. Vlasti su u jednoj godini otkrile desetine pogona za ekstrakciju kokaina, preko stotinu laboratorija za amfetamine i hiljade plantaža kanabisa. Kriminalne grupe postale su izuzetno prilagodljive, dijeleći velike pošiljke na manje kako bi izbjegle otkrivanje.
Zdravstveni sistem trpi ogroman pritisak zbog pojave novih, opasnijih sintetičkih opioida poput nitazena. Zbog izuzetno male razlike između terapijske i smrtonosne doze, ove supstance zahtijevaju hitne medicinske intervencije, što primorava države članice da povećaju finansiranje programa liječenja i smanjenja štete.
Nova strategija EU, predložena krajem 2025. godine, temelji se na pet ključnih stubova. Oni obuhvataju bolju pripremljenost kroz praćenje tržišta, jačanje unutrašnje sigurnosti, prevenciju ovisnosti, te intenzivniju međunarodnu saradnju sa sigurnosnim službama izvan granica Unije.
Cilj je prelazak sa reaktivnog na proaktivno djelovanje. Države članice sada imaju zadatak da prilagode svoje nacionalne sisteme, unaprijede razmjenu informacija i osiguraju širi pristup socijalnoj podršci, jer se, prema riječima stručnjaka, ulaganje u oporavak i zapošljavanje ovisnika dugoročno isplati cijelom društvu.
